تغذیه

گلوکز چیست؟ و هر آنچه که باید دربارش بدانید!

گلوکز (Glucose) یک قند ساده با فرمول مولکولی C6H12O6 است. گلوکز فراوان ترین مونوساکارید (monosaccharide) و زیر مجموعه کربوهیدرات ها است. ممکن است گلوکز را با نام قند خون بشناسید. گلوکز کلیدی برای حفظ مکانیسم های بدن است. وقتی سطح گلوکز ما بهینه باشد، اغلب مورد توجه قرار نمی گیرد. اما وقتی از مرزهای توصیه شده دور شدند، متوجه تأثیر آن بر عملکرد طبیعی خواهید شد.

گلوکز عمدتا توسط گیاهان و بیشتر جلبک ها هنگام فتوسنتز از آب و دی اکسید کربن، با استفاده از انرژی حاصل از نور خورشید ساخته می شود.

گلوکز چیست؟

گلوکز از کلمه یونانی “sweet” به معنای شیرین گرفته شده است. نوعی قند است که از غذاهایی که می خورید دریافت می کنید و بدن از آن برای انرژی استفاده می کند که به آن گلوکز یا قند خون می گویند.

انسولین هورمونی است که گلوکز را از خون شما به داخل سلول ها برای انرژی و ذخیره منتقل می کند. در افراد دیابتی میزان گلوکز در خون بالاتر از حد طبیعی است. یا آنها انسولین کافی برای انتقال آن ندارند یا سلولهایشان به انسولین آنطور که باید پاسخ نمی دهند.

گلوکز خون بالا برای مدت زمان طولانی می تواند به کلیه ها، چشم ها و سایر اندام های شما آسیب برساند.

در متابولیسم انرژی، گلوکز مهمترین منبع انرژی در تمام موجودات است. گلوکز برای متابولیسم به عنوان یک پلیمر (polymer)، در گیاهان عمدتا به عنوان نشاسته و آمیلوپکتین (amylopectin) و در حیوانات به عنوان گلیکوژن ذخیره می شود.

همراه با چربی، گلوکز یکی از منابع سوخت مورد علاقه بدن به صورت کربوهیدرات است. مردم از نان، میوه ها، سبزیجات و محصولات لبنی گلوکز دریافت می کنند. برای ایجاد انرژی که به زنده ماندن شما کمک می کند، به غذا نیاز دارید.

در حالی که گلوکز مانند بسیاری از موارد مهم است، اما در حد متوسط ​​بهتر است. سطح گلوکز ناسالم یا خارج از کنترل می تواند اثرات دائمی و جدی داشته باشد.

چگونه بدن گلوکز را پردازش می کند؟

بدن ما به طور ایده آل چندین بار در روز گلوکز را پردازش می کند. وقتی غذا می خوریم، بدن ما بلافاصله برای پردازش گلوکز شروع به کار می کند. آنزیم ها با کمک پانکراس (لوزالمعده) روند تجزیه را شروع می کنند. پانکراس که هورمونهایی از جمله انسولین تولید می کند، بخشی جدایی ناپذیر در نحوه برخورد بدن ما با گلوکز است.

یکی از راه های بروز دیابت زمانی است که لوزالمعده انسولین را به شکلی که باید تولید نمی کند. در این حالت، مردم برای پردازش و تنظیم گلوکز در بدن به کمک (تزریق انسولین) نیاز دارند. یکی دیگر از دلایل دیابت مقاومت به انسولین است، جایی که کبد انسولین موجود در بدن را تشخیص نمی دهد و به تولید مقادیر نامناسب گلوکز ادامه می دهد. کبد عضوی مهم برای کنترل قند است، زیرا به ذخیره گلوکز کمک می کند و در صورت لزوم گلوکز ایجاد می کند.

اگر بدن انسولین کافی تولید نکند، می تواند منجر به آزاد شدن اسیدهای چرب آزاد از ذخایر چربی شود. این می تواند منجر به بیماری به نام کتواسیدوز (ketoacidosis) شود. کتون ها (Ketones)، مواد زائدی که هنگام تجزیه چربی در کبد ایجاد می شوند، می توانند به مقدار زیاد سمی باشند.

چگونه بدن شما گلوکز می سازد؟

این ماده عمدتاً از غذاهای غنی از کربوهیدرات مانند نان، سیب زمینی و میوه حاصل می شود. هنگام غذا خوردن، غذا به سمت پایین مری و معده منتقل می شود. در آنجا اسیدها و آنزیم ها آن را به قطعات کوچک تقسیم می کنند. در طی اینفرآیند، گلوکز آزاد می شود.

در روده شما جایی که جذب می شود می رود. از آنجا، به جریان خون شما منتقل می شود. انسولین پس از ورود به خون، به گلوکز کمک می کند تا به سلول های شما راه یابد.

چگونه گلوکز خود را آزمایش می کنید؟

دستگاه قند خون

آزمایش میزان گلوکز به ویژه برای افراد دیابتی بسیار مهم است. اکثر افراد مبتلا به این عادت به عنوان بخشی از برنامه روزمره خود به دستگاه قند خون عادت دارند.

یکی از رایج ترین روش های آزمایش گلوکز در خانه ، آزمایش خون بسیار ساده است. معمولاً با استفاده از یک سوزن کوچک به نام لانست (lancet)، قطره ای خون از انگشت ایجاد می کند که روی نوار آزمایش قرار می گیرد. این نوار در یک دستگاه قرار می گیرد، که سطح قند خون را اندازه گیری می کند. با این کار شما در کمتر از 20 ثانیه می توانید میزان قند خون خود را متوجه شوید.

سطح طبیعی گلوکز چقدر است؟

حفظ سطح گلوکز در محدوده طبیعی، قسمت مهمی در عملکرد موثر و سالم بدن است. افرادی که دیابت دارند باید توجه ویژه ای به سطح گلوکز خود داشته باشند. قبل از غذا خوردن، محدوده سالم 90-130 میلی گرم در دسی لیتر است. بعد از یک یا دو ساعت باید کمتر از 180 میلی گرم در دسی لیتر باشد.

دلایل مختلفی وجود دارد که می تواند سطح قند خون را افزایش دهد. برخی از عوامل محرک عبارتند از:

  • یک وعده غذایی سنگین
  • استرس
  • بیماری های دیگر
  • عدم فعالیت بدنی
  • داروهای دیابت را فراموش کرده اید

اگر میزان گلوکز خیلی زیاد یا خیلی کم باشد، چه کاری باید انجام دهید؟

 

انسولیندر شرایطی که سطح گلوکز شما خیلی زیاد است، انسولین به پایین آمدن آن کمک می کند. برای افراد دیابتی، قند خون بیش از حد بالا نشانه آن است که ممکن است نیاز به انسولین مصنوعی داشته باشند. در شرایط کمتر جدی، فعالیت بدنی می تواند به کاهش سطح شما کمک کند.

زمانی که سطح گلوکز زیر 70 میلی گرم در دسی لیتر باشد می گوییم سطح گلوکز بدن کم است. این وضعیت به عنوان هایپوگلیسمی (Hypoglycemia) نیز شناخته می شود و احتمال دارد بسیار جدی باشد. هنگامی که افراد دیابتی از داروهای خود چشم پوشی می کنند، کاهش قند خون می تواند رخ دهد. همچنین ممکن است در مواردی که افراد کمتر از حد معمول غذا می خورند و بیش از حد ورزش می کنند نیز اتفاق بیفتد. خوردن یک وعده غذایی یا نوشیدن آب می تواند به افزایش سطح گلوکز کمک کند. افراد مبتلا به دیابت نیز اغلب قرص های گلوکز مصرف می کنند که می توان بدون نسخه از داروخانه آنها را تهیه کرد.

ممکن است قند خون پایین منجر به از دست دادن هوشیاری شود.

اگر میزان گلوکز کنترل نشود چه اتفاقی می افتد؟

عواقب طولانی مدت برای میزان کنترل نشده گلوکز وجود دارد. این می تواند به شرایط مختلفی منجر شود، از جمله:

  • نوروپاتی
  • بیماری قلبی
  • نابینایی
  • عفونت های پوستی
  • مشکلات در مفاصل و اندام ها، به ویژه پا
  • کم آبی شدید
  • کما

عوارض جدی تر شامل کتواسیدوز دیابتی و سندرم هیپراسمولار قند خون، هر دو بیماری مرتبط با دیابت است.

افرادی که نگران ابتلا به دیابت هستند باید فوراً از پزشک کمک بگیرند.

سوالات متداول گلوکز

گلوکز شما زیاد است، به چه معناست؟

افزایش قند خون یکی از مشخصه های مهم دیابت است و زمانی که سطح گلوکز خون بیش از حد بالاست چون بدن به درستی از هورمون انسولین استفاده نمی کند. خوردن بیش از حد غذاهای آماده، ممکن است باعث افزایش قند خون شود. شما از غذاهایی که می خورید گلوکز دریافت می کنید.

سطح گلوکز من باید چقدر باشد؟

سطح طبیعی گلوکز خون چیست؟ سطح طبیعی گلوکز خون برای بزرگسالان، بدون دیابت، 90 تا 110 میلی گرم در دسی لیتر است. و زمانی که بیش از 20 درصد کمتر یا زیادتر از این اعداد باشد گلوکز شما دچار مشکل است.

گلوکز برای چی استفاده می شود؟

از گلوکز برای درمان قند خون بسیار پایین (کاهش قند خون) استفاده می شود، اغلب در افراد مبتلا به دیابت. گلوکز با افزایش سریع مقدار گلوکز در خون کار می کند. همچنین از گلوکز برای تأمین کالری کربوهیدرات به شخصی که به دلیل بیماری، ضربه یا سایر شرایط پزشکی نمی تواند غذا بخورد، استفاده می شود.

گلوکز در کجا یافت می شود؟

گلوکز: منبع اصلی انرژی بدن در غذا هایی مانند ماکارونی، نان سبوس دار، حبوبات و انواع سبزیجات یافت می شود. فروکتوز: این قند میوه در غذاهایی مانند میوه، عسل، برخی از سبزیجات و نوشابه ها یافت می شود

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا